مشارکت مردمی، محور اصلی مدیریت منابع طبیعی و مقابله با بیابان‌زایی در خراسان رضوی

به گزارش آنات نیوز، علی شکاری، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی در نشست خبری این اداره کل اظهار کرد: آموزش و آگاهی‌بخشی به مردم، کلید اصلی موفقیت در مسیر حفاظت، احیا و بهره‌برداری از منابع طبیعی است.
 
 وی افزود: با سرمایه‌گذاری در آموزش و توانمندسازی جوامع محلی، می‌توانیم مردم را در جریان دقیق مسائل و تحولات مرتبط با منابع طبیعی قرار دهیم تا در کنار دستگاه‌های اجرایی، نقش فعال و سازنده‌ای ایفا کنند. نگاه ما، نگاهی مشارکتی و مبتنی بر منافع مشترک است.
 
 شکاری با اشاره به اقلیم خشک و بیابانی خراسان رضوی تصریح کرد: حدود ۵.۵ میلیون هکتار از اراضی استان تحت‌تأثیر اقلیم بیابانی قرار دارد که ۳۰ شهرستان را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. تاکنون حدود ۱.۵ میلیون هکتار از این عرصه‌ها تحت مدیریت منابع طبیعی قرار گرفته؛ اما فاصله چشمگیری با وضعیت مطلوب داریم. این شکاف را تنها با تغییر رویکرد و مشارکت مردم می‌توان پر کرد.
 
 وی ادامه داد: در بسیاری از نقاط عرصه‌هایی که بدون مشارکت مردمی رها شده‌اند، در معرض تخریب بیشتر قرار دارند؛ درحالی‌که مناطق تحت حفاظت یا واگذارشده با مدل‌های مشارکتی وضعیت بهتری دارند. ما باید به سمت مدل‌های برد – برد حرکت کنیم؛ مدلی که هم منافع مردم تأمین شود و هم منابع طبیعی حفظ گردد.
 
 مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی ذکر کرد: در همین راستا، تشکیل شورای مشورتی منابع طبیعی را با حضور نمایندگان نهادهای مختلف از جمله دانشگاه‌ها، سازمان مدیریت بحران، محیط‌زیست، استانداری و سازمان برنامه‌وبودجه آغاز کرده‌ایم. این شورا با هدف بهره‌گیری از ظرفیت فکری و تخصصی نهادها و کارشناسان، مسیر سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی مشارکتی را فراهم خواهد کرد.
 
 وی تأکید کرد: نگاه ما صرفاً یک نگاه اداری یا حاکمیتی نیست؛ بلکه به دنبال شکل‌گیری یک حاکمیت مردمی هستیم که در آن مردم از منافع اقتصادی حفاظت از منابع طبیعی بهره‌مند شوند. این مشارکت، یک سرمایه‌گذاری اجتماعی پایدار است.
 
 شکاری با بیان اینکه نمونه‌های اولیه این مدل در عرصه‌های بیابانی آغاز شده است، خاطرنشان کرد: امیدواریم با گسترش این رویکرد شاهد کاهش روند بیابان‌زایی، افزایش بهره‌وری و ارتقای تاب‌آوری زیست‌محیطی و اقتصادی مناطق باشیم.
 
 حفاظت از اراضی ملی؛ وظیفه‌ای ملی و امانتی برای نسل‌های آینده
 
 در ادامه سید رضا ابوترابی، معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی با تأکید بر اهمیت حفاظت از منابع طبیعی بیان کرد: وظایف سازمان منابع طبیعی کشور در سه محور اصلی حفاظت، بهره‌برداری و اصلاح منابع طبیعی خلاصه می‌شود. در این میان حفاظت از اراضی ملی در صدر وظایف قرار دارد.
 
 وی با اشاره به اینکه اراضی ملی میراثی ارزشمند از گذشتگان و امانتی در دست ما برای انتقال به نسل‌های آینده است، گفت: این اراضی باید با بهره‌برداری اصولی و حفاظت همه‌جانبه به آیندگان سپرده شود. حاکمیت مسئول حفظ این منابع است و سازمان منابع طبیعی به نمایندگی از دولت، عهده‌دار مالکیت و مدیریت این اراضی است.
 
 ابوترابی با اشاره به وضعیت اراضی ملی در استان خراسان رضوی ذکر کرد: از مجموع ۱۱.۶ میلیون هکتار مساحت استان، حدود ۸ میلیون هکتار آن جزو اراضی ملی است که در قالب بیش از ۱۰ هزار پلاک توسط منابع طبیعی نقشه‌برداری و تفکیک شده است. فرایند تشخیص ملی بودن این اراضی که از سال ۱۳۴۱ آغاز شده بود، به پایان رسیده و اکنون وارد مرحله صدور اسناد مالکیت شده‌ایم.
 
 وی عنوان کرد: تا امروز ۶ میلیون و ۳۲۰ هزار هکتار از اراضی ملی استان به‌صورت سند تک‌برگ به نام دولت جمهوری اسلامی ایران صادر شده است. حدود ۷۰۰ هزار هکتار دیگر در مرحله تهیه نقشه و ۳۰۰ هزار هکتار نیز در مرحله دعاوی حقوقی است که پس از تعیین تکلیف، آماده صدور سند خواهد شد.
 
 معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی اعلام کرد: هدف ما صرفاً نگهداری این اراضی به‌صورت قفل‌شده نیست، بلکه بهره‌برداری قانونی و اصولی از آن‌ها در حال انجام است. به‌عنوان نمونه چراگاه‌ها در اختیار دامداران قرار دارد و بهره‌برداری از مراتع به شکل سنتی و طرح‌های مرتع‌داری در حال اجراست.
 
 وی با بیان اینکه واگذاری اراضی ملی از سال ۱۳۸۵ صرفاً در قالب اسناد اجاره انجام می‌شود، توضیح داد: تا کنون هزار و ۸۱۸ طرح کشاورزی و هزار و ۲۷۹ طرح صنایع تبدیلی و تولیدی در قالب ۲۶ هزار هکتار واگذار شده است. همچنین ۲۲۰ طرح برای دستگاه‌های دولتی در قالب ۱۲ هزار و ۶۲۳ هکتار اراضی واگذار شده و نیروهای مسلح، نیروگاه‌های برق و سایر دستگاه‌های خدمات‌رسان نیز از آن بهره‌مند شده‌اند.
 
 ابوترابی با اشاره به نقش منابع طبیعی در نهضت ملی مسکن اظهار کرد: در مجموع ۹۳ هزار هکتار از اراضی ملی حریم شهرهای استان در قالب ۴۳۰ پلاک به‌صورت رایگان به اداره کل راه و شهرسازی برای اجرای طرح‌های مسکن تحویل داده شده است.
 
 وی از رشد چشمگیر پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر خبر داد و افزود: از سال ۱۴۰۱ تاکنون، ۱۱۰ طرح نیروگاه خورشیدی در مساحتی بالغ بر هزار و ۷۳۵ هکتار و همچنین ۲۱۷ هکتار نیروگاه بادی، عمدتاً در تونل بادی شهرستان خواف به سرمایه‌گذاران واگذار شده است. این اقدامات با هماهنگی شرکت برق منطقه‌ای استان و توزیع برق مشهد انجام شده است.
 
 معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی با اشاره به برخی چالش‌ها تصریح کرد: متأسفانه در برخی موارد از مفاهیم مقدس دینی همچون قرآن و نهج‌البلاغه سوءاستفاده‌هایی برای توجیه تصرف منابع طبیعی صورت می‌گیرد. ما مسئولیت داریم که از این سرمایه‌های ملی با قدرت دفاع کنیم و مانع از چپاول آن توسط سودجویان شویم.
 
 افزایش آتش‌سوزی در منابع طبیعی خراسان رضوی؛ تأکید بر مشارکت مردمی و آموزش روستاییان
 
 سرهنگ غلامحسین زنگنه، فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی در ادامه این نشست ذکر کرد: با افزایش گرما و خشکسالی در خراسان رضوی، آتش‌سوزی در عرصه‌های منابع طبیعی این استان روند صعودی به خود گرفته است. مسئولان اداره کل منابع طبیعی استان ضمن اعلام این موضوع بر لزوم مشارکت مردمی، آموزش جوامع محلی و تجهیز نیروهای حفاظتی تأکید کردند.
 
 وی با اشاره به مشکلات ناشی از کمبود نیرو، تجهیزات و شرایط اقلیمی ادامه داد: در بدترین شرایط ممکن تلاش ما این است که با تدابیر در نظر گرفته‌شده مانند هوشمندسازی، آموزش نیروها و تعامل با سازمان‌های مختلف، بتوانیم پوشش حفاظتی حداکثری را در سطح استان ایجاد کنیم.
 
 زنگنه خاطرنشان کرد: در ایام نوروز که مردم حضور گسترده‌تری در طبیعت دارند، نیروهای ما به‌صورت شبانه‌روزی در حال پایش و مراقبت از عرصه‌های طبیعی بوده‌اند. مأموریت‌های متفاوت، شبانه‌روزی بودن فعالیت‌ها و مستندسازی رخدادها، تنها بخشی از اقدامات گسترده ما است.
 
 وی با اشاره به افزایش آمار آتش‌سوزی‌ها در مقایسه با سال گذشته بیان کرد: متأسفانه بیشتر آتش‌سوزی‌ها ناشی از سهل‌انگاری انسانی بوده و این موضوع نیازمند فرهنگ‌سازی عمیق‌تری است. در همین راستا تمرکز ما بر آموزش جوامع روستایی و عشایری و جلب مشارکت سازمان‌هایی مانند اداره راه، منابع آب و نهادهای امنیتی است.
 
 فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی با بیان اینکه رزمایش‌های آمادگی در شهرستان‌های مه‌ولات، ششتمد و دیگر مناطق استان طی اردیبهشت‌ماه برگزار شده است، اذعان کرد: به‌محض اتمام رزمایش‌های پیشگیرانه، نخستین آتش‌سوزی رسمی سال در شهرستان قوچان ثبت شد. از آن زمان تاکنون، آمار ثبت‌شده آتش‌سوزی‌ها روبه‌افزایش بوده است.
 
 وی با اشاره به نقش مهم رسانه‌ها و خبرنگاران در آگاه‌سازی عمومی اعلام کرد: ایجاد دغدغه عمومی از طریق رسانه‌ها منجر به افزایش مشارکت مردمی خواهد شد. اگر هر فرد سهم ۲.۵ متری خود از طبیعت را در نظر بگیرد، شاید بیشتر احساس مسئولیت کند. موفقیت ما تنها با همراهی مردم، آموزش همگانی و همکاری نهادهای مرتبط حاصل خواهد شد. حفاظت از طبیعت مسئولیتی همگانی است.
 
 شهروند خبرنگار: مریم مزاری
 انتهای پیام /