به گزارش آنات نیوز، زعفران، خاویار و فرش ویترینهای صادراتی ایران هستند. در این میان، زعفران بهعنوان یکی از مهمترین تولیدات کشاورزی کشور جایگاه ویژهای در اقتصاد ایران دارد. این محصول ارزشمند نهتنها در داخل کشور بلکه در بازارهای جهانی نیز مشتریان فراوانی دارد.
در سال گذشته تولید زعفران در ایران رشد قابلتوجهی داشته است. به گفته فعالان بازار، تولید این محصول از حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ تن در سال ۱۴۰۲، به نزدیک ۵۰۰ تن در سال ۱۴۰۳ رسیده است. رشد تولید عمدتاً ناشی از بارندگیهای مناسب و بهبود شرایط اقلیمی بوده است. بااینحال، خشکسالیها و سرمای شدید سالهای قبل باعث شده بود که کشت زعفران برخی مناطق بهشدت کاهش یابد. برآورد نهایی نشان میدهد تابهحال بالاترین میزان تولید حدود ۶۰۰ تن بوده است.
زمان برداشت زعفران در نقاط مختلف کشور باتوجهبه آبوهوا متفاوت است. معمولاً زمان برداشت از مهرماه آغاز و قسمت عمده زعفران تا پایان فصل پاییز بهصورت مقطعی برداشت میشود. در شهرهایی مانند بجنورد، برداشت ممکن است زودتر و از اوایل مهر شروع شود؛ اما در تربتحیدریه از اواخر مهر آغاز شود. مغازهداران نیز معمولاً از آخر شهریور برای خرید زعفران آماده میشوند و زعفران اول فصل با عنوان محصول نوبرانه بیشتر به صادرات اختصاص پیدا میکند.
بازار زعفران در مقایسه با نرخ تورم و هزینههای جانبی، هیچگاه برای فروشندگان رضایتبخش نبوده است. در بازار داخلی قیمت زعفران، بهویژه در ابتدای فصل معمولاً بالاتر است؛ چرا که محصول نوبرانه همیشه با قیمتهای قابلتوجهی عرضه میشود. با افزایش عرضه و تولید، قیمتها شکسته شده و کاهش پیدا میکنند.
یکی از فروشندگان زعفران در مشهد گفت: هزینههای بالا مانند اجاره مغازه در بازارهای تجاری، فشار زیادی به کاسبان وارد کرده است.
وی افزود: یک مغازه در بازار زعفران سینور واقع در خیابان هفده شهریور مشهد، ماهانه حدود ۲۴ تا ۲۵ میلیون تومان بدون احتساب هزینههای جانبی مانند شارژ، برق و مالیات اجاره دارد.
این فشارها باعث شده که درآمد نهایی برای فروشندگان زعفران رضایتبخش نباشد و نبود مشتری نیز، این چرخه را پیچیدهتر کرده است.
چالشهای صادرات و انحصار بازار خارجی
زعفران ایرانی به دلیل کیفیت بالای خود در بازارهای بینالمللی از جمله چین، ترکیه و اروپا بسیار محبوب است. بااینحال، روند صادرات این محصول به دلیل موانع متعدد با مشکل مواجه است. صادرکنندگان معتقدند که انحصار و رانت موجود در فرایند صادرات، تنها به گروههای خاصی اجازه فعالیت مستقیم میدهد.
یکی از فعالان بازار صریح اعلام کرد: ما امکان صادرات مستقیم نداریم، زیرا پشت این صادرات، رانتی خوابیده است.
بخش قابلتوجهی از زعفران ایران پس از صادرات به چین و ترکیه، تحت نام همان کشورها بستهبندی میشود و در اروپا عرضه میگردد. این در حالی است که سود حاصل از فروش این محصول باکیفیت ایرانی، به جیب کشورهای واسطه منتهی میشود.
البته طبق دستور اتحادیه، برای خریدوفروش زعفران در بازار ارائه کارت ملی و هویت ایرانی الزامی شده است.
فعالان حوزه زعفران تأکید دارند که برای نجات این محصول ملی اصلاح نظام مدیریتی صادرات، شفافسازی فرایندها، حمایت عملی از کشاورزان و فروشندگان ضروری است. علاوه بر این، تبلیغات گسترده برای معرفی برند زعفران ایرانی در بازارهای جهانی، یکی دیگر از راهکارهایی است که میتواند به حفظ هویت این محصول کمک کند.
در بازار داخلی، قیمت زعفران باکیفیت در مشهد بین ۶۰۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان بهازای هر مثقال است؛ اما در اروپا همین مثقال زعفران با قیمتهای پنج تا شش میلیون تومان عرضه میشود. این تفاوت قیمت عظیم سود حاصل از فروش را به تولیدکنندگان واقعی نمیدهد؛ بلکه به جیب واسطهها میفرستد.
قوانین بسیار خوب صادرات فردی زعفران باعث شده حمل بیش از ۳۰۰ گرم زعفران در پروازهای خارجی امکانپذیر نباشد. برای حمل بیش از این مقدار، افراد باید گواهی و مدرک رسمی داشته باشند و برگهای آزمایش تأییدشده از زعفران ارائه دهند که تضمین کند محصول عاری از هرگونه افزودنی بوده و کیفیت آن طبق استانداردهای بینالمللی است.
شهروندان میتوانند برای ارتباط با ما و ارسال مطالبات مردمی با آیدی @Admin_AnatNews در پیامرسان ایتا، در ارتباط باشند.
شهروند خبرنگار: عاطفه وفائیان
انتهای پیام /
